ว่ากันด้วยเรื่องของ “อาหาร” แล้วนั้น หลายๆ ท่านก็คงจะคิดมากมายเกี่ยวกับอาหารต่างๆ นานาที่มีความอร่อยเฉพาะตัวและเป็นเอกลักษณ์ตามวัฒนธรรมของท้องถิ่น ซึ่งบทความนี้อยากจะพาทุกๆ ท่านไป “รู้จักกับ อาหารชาววัง” ที่ขึ้นชื่อว่าเป็นอาหารแสนอร่อยที่น่าสนใจมากๆ เลยหล่ะ เพื่อเป็นการไม่เสียเวลา เราไปชมกันดีกว่าครับผม
อาหารชาววังคืออะไร?
อาหารชาววัง หรือที่เรียกว่า “อาหารหลวง” หมายถึง อาหารที่สำหรับเลี้ยงพระมหากษัตริย์และเจ้านายชั้นสูงในราชสำนัก มีลักษณะพิเศษในด้านวัตถุดิบที่คัดสรรมาเป็นอย่างดี การปรุงอย่างประณีต มีขั้นตอนและรายละเอียดในการประกอบอาหารที่ซับซ้อน รวมไปถึงการจัดเสิร์ฟที่งดงามตามแบบพิธีราชสำนัก
หลักๆ แล้ว อาหารชาววังก็ไม่ต่างจากอาหารไทยทั่วไป เพียงแต่มีกฎเฉพาะในบางเรื่องและมาตรฐานที่สูงกว่าเท่านั้น” ประการแรก คือ วัตถุดิบที่ใช้ต้องมีคุณภาพสูงและสดใหม่ ประการที่สอง คือ ความพิถีพิถันในการจัดเตรียม ทุกจานจะต้องไม่มีก้าง กระดูก หรือเมล็ดอยู่เลย และสุดท้ายคือรสชาติของอาหารที่กลมกล่อมสมดุล ไม่มีรสใดรสหนึ่งที่โดดจนกลบรสอื่นๆ รวมถึงรสเผ็ด
ตัวอย่างอาหารชาววัง ได้แก่
- ข้าวเหนียวมะม่วงหิมพานต์ เป็นข้าวเหนียวสีดำนุ่มนวล ใส่มะม่วงหิมพานต์และหอมกระเทียม
- เมี่ยงคำ เป็นก๋วยเตี๋ยวลักษณะพิเศษ มีวัตถุดิบราคาแพง ปรุงรสชาติกลมกล่อม
- พะโล้สุโขทัย เป็นพะโล้ผสมกับปลาชนิดพิเศษ เช่น ปลาสร้อยนาคราช ปลาสวาย ปรุงรสให้กลมกล่อม
- แกงส้มมะนาวไก่ตุ๋นมะนาว สูตรพิเศษจากสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยใช้ส้มมะนาวสายพันธุ์พิเศษ
- ข้าวมันไก่สับปะรด เป็นข้าวผสมไก่สับและสับปะรด มีรสชาติผสมผสานกลมกล่อม
อาหารชาววังจึงมีเอกลักษณ์พิเศษด้านวัตถุดิบ การปรุงที่ประณีต และรสชาติที่พิถีพิถัน สะท้อนถึงฐานะและรสนิยมของชนชั้นสูงในราชสำนัก
แนะนำ 4 อาหารชาววังที่น่ารับประทาน
►น้ำพริกลงเรือ.
คิดค้นโดยเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ลดาวัลย์ แห่งวังสวนสุนันทา ตามตำนานเล่าว่าเจ้านายของพระองค์ทรงพายเรือเล่น แล้วเมื่อถึงพลบค่ำก็ทรงโปรดจะเสวยในเรือ เจ้าจอมไม่ได้ตระเตรียมอะไร พบอะไรในห้องเครื่องก็นำมาผัดผสมกันอย่างง่ายๆ น้ำพริกลงเรือสูตรดั้งเดิมจึงเป็นการนำน้ำพริกกับปลามาผัดรวมกับหมูหวาน โปะด้วยไข่แดงเค็ม หากอยากลองชิมน้ำพริกลงเรือตำรับชาววัง
►หรุ่ม
อาหารชาววังที่ปรากฏอยู่ในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 2 นี้ถือเป็นของว่างอย่างหนึ่ง ซึ่งปัจจุบันหารับประทานได้ยากเนื่องจากมีขั้นตอนในการทำยุ่งยาก เริ่มจากผัดหัวหอมและหมูบดเข้ากับกระเทียม รากผักชีและพริกไทยโขลก จากนั้นห่อด้วยไข่ที่เหวี่ยงบนกระทะจนกลายเป็นร่างแหให้เป็นสี่เหลี่ยมพอดีคำ
►ถุงทอง
อาหารว่างยอดนิยมที่นอกจากมีรสชาติอร่อยแล้วยังมีชื่อที่เป็นสิริมงคลด้วย ทำโดยใช้แป้งแผ่นห่อไส้ที่ประกอบด้วยหมูสับ กุ้งสับ เห็ดหอม แห้ว น้ำตาล รากผักชี กระเทียม น้ำปลา และซีอิ๊วขาวมาผัดรวมกันให้เป็นถุงขนาดพอดีคำ แต่บางสูตรอาจจะเป็นไส้สดก็ได้ เสิร์ฟคู่กับน้ำจิ้มบ๊วยหรือน้ำจิ้มไก่
►ข้าวแช่
ข้าวแช่ซึ่งแต่เดิมเป็นอาหารของชาวมอญถูกนำมาประยุกต์ให้เป็นอาหารชาววังเมื่อมีการจัดทำข้าวแช่เสวยถวายพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ซึ่งพระองค์ทรงโปรดมาก ข้าวแช่ชาววังสูตรดั้งเดิมปรุง โดยการนำข้าวสารที่ดีที่สุดไปซาวถึง 7 ครั้ง จากนั้นนำมาแช่น้ำเย็นลอยดอกไม้ให้มีกลิ่นหอม รับประทานคู่กับเครื่องเคียงอย่างลูกกะปิทอด พริกหยวกสอด เนื้อเค็มฝอยผัดหวาน ผักกาดเค็มผัดหวาน ปลาแห้งผัดหวาน รวมถึงผักสดแกะสลักที่สวยงามน่ารับประทานมากๆ ครับ
และนี้กืคือข้อมูลเกี่ยวกับ “อาหารชาววัง” ที่พวกเราได้นำมาฝากท่านผู้อ่านทุกๆ ท่านกันครับ คิดว่าน่าจะเป็นความรู้ที่ดีมากๆ เลยหล่ะ